O‘qituvchi uchun SI-assistent: materiallar, testlar va topshiriqlarni tekshirish

O‘quv markazlari, til kurslari va korporativ treninglarda o‘qituvchi bir vaqtning o‘zida metodist, tekshiruvchi va administrator. SI-assistent ushbu rollarning texnik qismini oladi. Dars berish, o‘quvchini tushunish va motivatsiya esa o‘qituvchida qoladi.

Dars rejasi

So‘rov namunasi:

«Men boshlang‘ich darajadagi kattalar guruhiga ingliz tilini o‘rgataman. Dars 90 daqiqa, mavzu — restoranda buyurtma berish. Dars rejasini tuz: maqsad, isinish, yangi so‘zlar, mashqlar, juftlikda ish, uyga vazifa. Har bir qism uchun vaqt ko‘rsat.»

SI tuzilmani beradi, o‘qituvchi guruh xususiyatlariga qarab moslaydi.

Mashqlar va misollar

• Bir mavzu bo‘yicha turli darajadagi mashqlar.
• O‘quvchilar hayotiga yaqin misollar: Toshkentdagi joylar, mahalliy ismlar, tanish vaziyatlar.
• Kuchli va zaif o‘quvchilar uchun alohida variantlar.

Faktlar va til qoidalarini o‘qituvchi tekshiradi — SI ham xato qiladi.

Testlar

• Test savollari va javob variantlari.
• Bir testning bir nechta varianti, ko‘chirmaslik uchun.
• Javoblar kaliti.

Qoidalar: noto‘g‘ri variantlar ishonarli bo‘lishi, bitta savolda faqat bitta to‘g‘ri javob bo‘lishi va savollar dars mazmuniga mos kelishi kerak. Har bir testni ishlatishdan oldin o‘zingiz yechib chiqing.

Topshiriqlarga fikr-mulohaza

SI insho yoki yozma ishga mezonlar bo‘yicha izoh tayyorlashi mumkin: tuzilma, grammatika, mavzuni ochish. Lekin:

• yakuniy bahoni o‘qituvchi qo‘yadi;
• SI izohini o‘qib, o‘quvchiga moslab tahrirlang;
• o‘quvchilar ismini va shaxsiy ma’lumotlarini servisga kiritmang.

Yaxshi amaliyot — SI’ga baholash mezonlarini aniq berish va bir xil mezonlarni butun guruhga qo‘llash.

Ota-onalar va o‘quvchilar bilan muloqot

Bolalar o‘quv markazlari uchun: ota-onalarga dars natijalari haqida xat, tadbir e’loni, uy vazifasi bo‘yicha tushuntirish. SI qoralamani o‘zbek va rus tillarida tayyorlaydi, o‘qituvchi esa shaxsiy tafsilot qo‘shadi.

Akademik halollik

O‘quvchilar ham SI’dan foydalanadi. Taqiqlashga urinish o‘rniga topshiriqlarni o‘zgartiring:

• darsda bajariladigan yozma ishlar;
• shaxsiy tajriba va fikrga asoslangan savollar;
• ishni og‘zaki himoya qilish;
• SI’dan foydalanishni ochiq ruxsat etib, jarayonni ko‘rsatishni talab qilish.

SI matnini aniqlovchi vositalarga to‘liq ishonmang — ular xato qilishi mumkin va o‘quvchini nohaq ayblashga olib keladi.

O‘quv markazi uchun tizim

Markaz rahbariyati quyidagilarni tashkil qilishi mumkin:

• har bir kurs uchun umumiy so‘rovlar kutubxonasi;
• tasdiqlangan materiallar papkasi — har bir o‘qituvchi noldan boshlamasligi uchun;
• o‘quvchilar ma’lumotlari bilan ishlash qoidalari.

Nimani SI’ga bermaslik

O‘quvchi bilan shaxsiy muloqot, motivatsiya, qiyin vaziyatlar va ota-onalar bilan nizolar. Bu ishlar ishonch va tajribaga bog‘liq — ularda SI yordamchi bo‘la olmaydi.