SI odamdek yozishi uchun prompt: kanselyarit va shtamplardan qutulish

O‘quvchilar neyrotarmoq yozgan matnni tez taniydi — hatto qanday tanishlarini tushuntira olmasalar ham. Sabab bir nechta takrorlanadigan belgida. Ularni bilib olsangiz, promptda oldini olish va tahrirda tez tuzatish mumkin.

SI matnining belgilari

• Har bir xatboshi bir xil uzunlikda, jumlalar bir xil ritmda
• Kirish qismi umumiy gap bilan boshlanadi: «Bugungi kunda ... muhim ahamiyatga ega»
• Uchtalik ro‘yxatlar hamma joyda: «tez, qulay va ishonchli»
• Xulosa yangi narsa aytmaydi, faqat takrorlaydi
• Aniq misol, ism, joy yoki raqam yo‘q
• Kitobiy so‘zlar: «amalga oshirish», «muhim rol o‘ynaydi», «keng imkoniyatlar»
• Hamma narsa ijobiy va xavfsiz, hech qanday aniq pozitsiya yo‘q

Asosiy prompt

Mavjud matnni qayta ishlash uchun:

«Quyidagi matnni jonli inson yozgandek qayta yoz. Qoidalar: 1) kirish qismini olib tashla, birinchi jumladan mohiyatga o‘t; 2) jumlalar uzunligi turlicha bo‘lsin — qisqa va o‘rtacha aralash; 3) «muhim ahamiyatga ega», «amalga oshirish», «keng imkoniyatlar» kabi iboralarni oddiy so‘zlar bilan almashtir; 4) har bir umumiy da’voni aniq misol bilan almashtir yoki olib tashla; 5) xulosani olib tashla, agar u yangi narsa qo‘shmasa; 6) mazmun va faktlarni o‘zgartirma. Matn: [...]»

Taqiqlar ro‘yxati

O‘zingizning qora ro‘yxatingizni tuzing va har bir matnli promptga qo‘shing. O‘zbek tilidagi matnlar uchun tipik nomzodlar:

• «Bugungi kunda», «hozirgi zamonda»
• «Muhim rol o‘ynaydi», «katta ahamiyatga ega»
• «Amalga oshirish», «tashkil etish» — oddiy fe’l o‘rniga
• «Shuni ta’kidlash joizki»
• «Xulosa qilib aytganda»

Rus tilidagi matnlar uchun ham o‘xshash ro‘yxat foydali. Ro‘yxatni har oy yangilang: model bitta shtampni olib tashlasangiz, boshqasini topadi.

Aniqlik — eng kuchli vosita

Matnni jonli qiladigan narsa — tafsilot. Neyrotarmoq ularni bilmaydi, siz bilasiz. Promptga real material bering:

• Mijoz aytgan haqiqiy gap
• Ishxonadagi aniq holat
• Mahsulotning o‘ziga xos detali
• Shaharning aniq joyi

«Mijozlarimiz xizmatimizdan mamnun» — umumiy. «Chilonzordagi bir mijoz uchinchi marta qaytib keldi va bu safar onasini olib keldi» — jonli (agar bu haqiqatan bo‘lgan bo‘lsa).

Ovoz va pozitsiya

SI matnlari odatda hech kimni xafa qilmaslikka harakat qiladi. Jonli matnda muallif pozitsiyasi bor. Promptga qo‘shing: «Muallif — tajribali amaliyotchi, u ba’zi mashhur maslahatlarga qo‘shilmaydi va buni ochiq aytadi». Albatta, pozitsiya sizniki bo‘lishi kerak — modeldan o‘ylab topishni so‘ramang.

Qo‘lda tahrir

Promptdan keyin ham besh daqiqa qo‘lda ishlang:

1. Birinchi jumlani o‘chirib ko‘ring — ko‘pincha matn yaxshilanadi
2. Har bir sifatni tekshiring: kerakmi?
3. Bitta jumlani juda qisqa qiling — ritm o‘zgaradi
4. O‘zingiz ishlatadigan bitta so‘z yoki ibora qo‘shing
5. Ovoz chiqarib o‘qing

«Detektorlar»ni aldash haqida

Ba’zilar maqsadni «SI detektoridan o‘tish» deb qo‘yadi. Bu noto‘g‘ri maqsad: detektorlar ishonchsiz, o‘quvchi esa haqiqiy hakam. Matn foydali, aniq va sizning tajribangizni aks ettirsa — u qanday yozilgani ahamiyatsiz bo‘lib qoladi.